Gdánsk overeenkomst (Nederlandse tekst, 31 augustus 1980): communistisch overheid Polen doet concessies

Op 31 augustus 1980 sloot de Poolse regering, gedwongen door massale stakingen in communistisch Polen, een sociaal contract met de stakers en demonstranten in het land. Er kwam hierna ruimte voor de oprichting van vakbonden. Kort hierna richtte stakingsleider Lech Walesa de vakbond Solidarnosc (Solidariteit) op, die uiteindelijk in 1989 het communisme in Polen op een vreedzame manier wist te beëindigen. De Nederlandse tekst van de Gdánsk-overeenkomst luidt als volgt:

1. Aanvaarding van vrije vakbonden die onafhankelijk zijn van de Communistische Partij en van ondernemingen, in overeenstemming met conventie nr. 87 van de Internationale Arbeidsorganisatie betreffende het recht om vrije vakbonden op te richten, dat werd geratificeerd door de communistische regering van Polen.

2. Een garantie van het recht om te staken en van de veiligheid van stakers en degenen die hen helpen.

3. Naleving van de grondwettelijke garantie van vrijheid van meningsuiting, pers en publicatie, inclusief vrijheid voor onafhankelijke uitgevers, en de beschikbaarheid van de massamedia voor vertegenwoordigers van alle religies.

4. Een terugkeer van vroegere rechten op: 1) mensen die na de stakingen van 1970 en 1976 van hun werk zijn ontslagen, en 2) studenten die vanwege hun opvattingen van school worden gestuurd. De vrijlating van alle politieke gevangenen, onder wie Edward Zadrozynski, Jan Kozlowski en Marek Kozlowski. Stopzetting van de onderdrukking van het individu vanwege persoonlijke overtuiging.

- advertentie -

5. Beschikbaarheid voor de massamedia van informatie over de vorming van het Inter-factory Strike Committee en publicatie van zijn eisen.

6. Het ondernemen van acties om het land uit zijn crisissituatie te halen op de volgende manieren: a) het openbaar maken van volledige informatie over de sociaaleconomische situatie, en b) alle sectoren en sociale klassen in staat stellen deel te nemen aan de discussie over de hervormingsprogramma.

7. Compensatie van alle arbeiders die aan de staking deelnemen voor de periode van de staking, met vakantiegeld van de Centrale Raad van Vakbonden.

8. Een verhoging van het basissalaris van elke werknemer met 2.000 zloty per maand als compensatie voor de recente prijsverhoging.

9. Gegarandeerde automatische loonsverhogingen op basis van prijsstijgingen en daling van het reële inkomen.

10. Een volledige aanvoer van voedingsproducten voor de binnenlandse markt, waarbij de export beperkt blijft tot overschotten.

11. De afschaffing van ‘commerciële’ prijzen en van andere verkopen voor harde valuta in speciale winkels.

12. De selectie van managementpersoneel op basis van kwalificaties, niet op basis van partijlidmaatschap. Voorrechten van de geheime politie, de reguliere politie en het partijapparaat moeten worden opgeheven door familiesubsidies gelijk te trekken, speciale winkels af te schaffen, enz.

13. De introductie van voedselbonnen voor vlees en vleesproducten (gedurende de periode waarin de controle op de marktsituatie weer terugkomt).

14. Verlaging van de pensioenleeftijd voor vrouwen tot 50 en voor mannen tot 55 jaar, of na 30 jaar arbeid in Polen voor vrouwen en 35 jaar voor mannen, ongeacht de leeftijd.

15. Overeenstemming van ouderdomspensioenen en lijfrenten met wat werkelijk is gestort.

16. Verbeteringen in de arbeidsomstandigheden van de gezondheidsdienst om volledige medische zorg voor werknemers te verzekeren.

17. Zekerheid van een redelijk aantal plaatsen in kinderdagverblijven en kleuterscholen voor de kinderen van werkende moeders.

18. Betaald zwangerschapsverlof voor drie jaar.

19. Een afname van de wachttijd voor appartementen.

20. Een verhoging van de tegemoetkoming voor woon-werkverkeer tot 100 zloty van 40, met een aanvullende uitkering bij scheiding.

21. Een rustdag op zaterdag. Werknemers in het brigadesysteem of 24-uurs banen moeten worden gecompenseerd voor het verlies van vrije zaterdagen met meer verlof of ander betaald verlof.

Bron:
https://en.wikipedia.org/wiki/Gda%C5%84sk_Agreement

Corona-toespraak Mark Rutte (16 maart 2020) – volledige tekst

In december 2019 brak in de provincie Wuhan in China het coronavirus uit. In de maanden erna verspreidde dit virus zich over de hele wereld. Vanaf februari 2020 greep het coronavirus ook in Nederland om zich heen. Minister-president Mark Rutte sprak op maandag 16 maart 2020 onderstaande tv-toespraak uit. Lees hier de volledige tekst. Lees verder Corona-toespraak Mark Rutte (16 maart 2020) – volledige tekst

Brezjnev-doctrine (1968) – complete tekst in het Nederlands

Tekst van de Brezjnev-doctrine. Uitgesproken door Leonid Brezjnev in Polen, op 13 november 1968. De doctrine rechtvaardigde militair ingrijpen van de Sovjet-Unie in socialistische landen ten tijde van de Koude Oorlog. In 1988 schafte Michael Gorbatsjov de Brezjnev-doctrine af. Lees verder Brezjnev-doctrine (1968) – complete tekst in het Nederlands

Akkoord van Wassenaar (24 november 1982) – volledige tekst

Het Akkoord van Wassenaar kwam tot stand tijdens het eerste kabinet-Lubbers (1982-1986) en zorgde ervoor dat het Nederlandse bedrijfsleven zich kon herstellen van de economische crisis waar het toen inzat. De werkloosheid in Nederland halveerde tussen 1985 en 1992, en liep terug van ongeveer 620.000 naar 335.000 personen. Lees verder Akkoord van Wassenaar (24 november 1982) – volledige tekst

Grenzen aan de groei – rapport Club van Rome (1972)

Het rapport ‘Grenzen aan de groei’ van de Club van Rome maakte begin jaren 1970 veel los in Europa. Het rapport analyseerde vijf grote wereldproblemen in hun onderlinge samenhang: de groei van de wereldbevolking, voedselproductie, industrialisering, uitputting van natuurlijke grondstoffen en vervuiling, over de jaren 1900-1970. De schokkende conclusie van het rapport luidde dat als de wereld zo doorging met consumeren, de rek er snel uit zou zijn – binnen 100 jaar – en de wereld op een ramp afstevende. Met name de bevolkingsgroei en industriële productie zouden dan een flinke klap krijgen, vooral door de uitputting van grondstoffen. Lees verder Grenzen aan de groei – rapport Club van Rome (1972)

Destalinisatierede tekst – Nikita Chroesjtsjov (25 februari 1956)

Op 25 februari 1956 hield de Russische president Nikita Chroesjtsjov tijdens het twintigste partijcongres van de Communistische Partij zijn beroemd geworden ‘geheime’ destalinisatierede uit. De titel was: ‘Over persoonsverheerlijking en de gevolgen ervan’ (О культе личности и его последствиях). Met dit betoog begon Chroesjtsjovs politiek van destalinisatie en kwam er ruimte in het publieke debat voor enige kritiek op Jozef Stalin. In de partijrede stelde Chroesjtsjov de misdaden van zijn voorganger aan de kaak. Lees verder Destalinisatierede tekst – Nikita Chroesjtsjov (25 februari 1956)

Genocideverdrag (1948) – Verenigde Naties

Op 9 december 1948 stelden de Verenigde Naties – enkele jaren na de Holocaust – het Genocideverdrag vast. Dit verdrag werd ook wel het ‘Verdrag voor het voorkómen en bestraffen van de misdaad van genocide’ genoemd. Het Genocideverdrag definieerde het begrip genocide. Op 12 januari 1951 werd het verdrag uiteindelijk geratificeerd. Lees verder Genocideverdrag (1948) – Verenigde Naties

Troonrede tekst – 20 september 2016

Troonrede, uitgesproken door koning Willem-Alexander op 20 september 2016:

Leden van de Staten-Generaal,
Nederland heeft de laatste jaren weer vaste grond onder de voeten gekregen. De financieel-economische crisis ligt achter ons. Wij leven in een welvarend en aantrekkelijk land, ook in vergelijking met andere landen, en beschikken over goede voorzieningen, een goede infrastructuur en een sterke rechtsstaat. We hebben heel veel om trots op te zijn en op verder te bouwen. Lees verder Troonrede tekst – 20 september 2016